Lịch sử không của riêng ai
Nô Lệ Da Vàng
(danlambao) - Một xã hội chỉ chú trọng về vật chất,
kinh tế thì rất dễ quay lưng với với những khía cạnh văn hóa. Điển hình như việc
những sinh viên chuyên ngành Lịch sử vô cùng khó khăn khi kiếm việc làm, chuyện
lương bổng của họ cũng đủ thấy cách chúng ta đối xử với Lịch sử nước nhà ra sao.
Nếu xã hội mãi u mê, bàng quan với thời cuộc như cái thời Lỗ Tấn thể hiện trong
tác phẩm “Thuốc” thì sẽ vô cùng dửng dưng trước lịch sử ngày hôm qua và cả “lịch
sử trong tương lai” của dân tộc mình...
*
“Dạy
cho con tiếng nói thật thà
Mẹ
mong con chớ quên màu da…”
(Gia
tài của mẹ - Trịnh Công Sơn)
Lịch
sử của dân tộc thuộc về dân tộc, lịch sử của mỗi cá nhân thuộc về bản thân mỗi
người.
Lịch
sử không phải là vật sở hữu của một người, một nhóm người hay một tổ chức
nào.
Lịch
sử là như thế, lịch sử tồn tại bất biến trong dòng thời gian. Tuy nhiên chỉ có
cách con người ta nhìn về lịch sử qua những lăng kính là khác nhau, nhằm biến nó
thành một thứ sản phẩm phục vụ cho mục đích riêng của mình mới làm biến dạng
lịch sử.
Mấy
ngày gần đây, báo chí trong nước hao tốn không ít giấy mực cho hiện tượng “lạ”
khi hàng ngàn bài thi tuyển sinh môn Lịch sử của các cô cậu Tú bị điểm 0. Ở đây,
chính cái số lượng hàng ngàn đã tạo động lực đẩy cái hiện tượng điểm không trở
thành lạ lẫm trong mắt những người trong cuộc lẫn những kẻ ngoài cuộc. Thế là
báo chí nhà ta lại có cơ hội béo bở để khai thác đề tài, kẻ tung người hứng, chỗ
phê bình, nơi xoa dịu về một cái sự thật mười mươi mà không ai dám nhìn thẳng
vào. Cũng vì vậy mà mấy con số 0 tròn trĩnh lại mang đến một sự méo mó khi người
ta nhìn về bản chất sự việc. Điều này thể hiện rõ nét trong các phát biểu đầy
mâu thuẫn của chính những người làm sự nghiệp giáo dục của chúng ta.
Phải
kể đến việc dư luận dưới định hướng của mấy tờ báo đã kêu gào thảm thiết. Họ kêu
lên rằng đó là một thảm họa, là một kết cục bi thảm (GS –TS Phạm Sanh) hay lỗi
của cả hệ thống giáo dục ( PGS –TS Trần Thị Ngọc Lang)… Một số khác thì đổ lỗi
cho đề thi chưa chuẩn nên cần chỉnh, đổ thừa tại người dạy không yêu nghề, học
sinh xem nhẹ các môn xã hội. Nhưng bất ngờ nhất phải kể đến lời phát biểu “Kết
quả đó là bình thường…” của một vị máu mặt trong ngành kèm theo lời hứa “sẽ thay
đổi cách học Sử” cùng những viễn cảnh của quá trình “cách mạng” môn Sử đầy khoa
học.
Nhưng
đấy là chuyện của xã hội, còn chuyện của Lịch sử vẫn là một vấn đề nan giải đối
với học sinh Việt Nam. Trước tiên, phải nhìn nhận xem sách giáo khoa Lịch
sử của chúng ta viết gì trong đó. Đó là một mớ kiến thức nặng nề cả về hình thức
lẫn nội dung. Dường như các vị biên soạn luôn muốn ghi cho hết, quán triệt cho
đủ “Lịch sử” để tạo thành một gánh nặng nề trút lên đầu các học sinh phổ thông.
Liệu với một mớ kiến thức “khô như ngói” của sách giáo khoa như thế sẽ thu hút
được bao nhiêu người hứng thú với nó chứ đừng nói chi đến chuyện say mê học, tìm
hiểu thêm. Bên cạnh đó là nội dung Lịch sử còn mang nặng tính chi tiết, một trận
đánh phải học thuộc cả số “địch” chết, số máy bay, xe tăng “địch” bị tiêu diệt.
Những số liệu đó có cần thiết phải học thuộc trong khi đại thể lịch sử từ
“Triệu, Đinh, Lý, Trần*” lại không nắm được. Có lẽ cần phải học thuộc số người
chết để tự hào với chiến công cuả người sống?! Vậy thử hỏi lịch sử đã khách
quan, đã công bằng như chính bản chất của nó chưa?
Một
vài ý kiến lại nêu lên hiện trạng giới trẻ thuộc sử Tàu, sử Hàn qua các phim bộ
truyền hình còn sử Việt thì hoàn toàn mù tịt. Xin đừng vội lên án, ném đá giới
trẻ lẫn nhà sản xuất phim. Việc sử Tàu, sử Hàn được phổ biến rộng rãi vượt ra
khỏi biên giới đó là một thành công của họ. Tất cả những dòng sử đó đều là một
phần của nền lịch sử thế giới nên đều đáng được trân trọng, gìn giữ. Chớ tốn
thời gian để lên án, chính chúng ta hãy học tập họ chứ đừng “ngồi đáy giếng” để
rồi tạo ra những sản phẩm phim lịch sử lai căng với nội dung nhạt như nước ốc
theo kiểu bắt chước nửa vời. Chừng nào các bộ phim sử Việt còn chưa lôi kéo được
người xem đến rạp thì chừng đó những nhà làm phim Việt Nam còn phải hổ
thẹn với những siêu phẩm phim truyện lịch sử nước ngoài.
Một
điều cũng đáng quan tâm là cách xã hội này đối xử với Lịch sử và những người đam
mê nó. Một xã hội chỉ chú trọng về vật chất, kinh tế thì rất dễ quay lưng với
với những khía cạnh văn hóa. Điển hình như việc những sinh viên chuyên ngành
Lịch sử vô cùng khó khăn khi kiếm việc làm, chuyện lương bổng của họ cũng đủ
thấy cách chúng ta đối xử với Lịch sử nước nhà ra sao. Nếu xã hội mãi u mê, bàng
quan với thời cuộc như cái thời Lỗ Tấn thể hiện trong tác phẩm “Thuốc” thì sẽ vô
cùng dửng dưng trước lịch sử ngày hôm qua và cả “lịch sử trong tương lai” của
dân tộc mình. Thay vì nghĩ ra những khẩu hiệu kêu gọi “lòng yêu nước”, “tự hào
dân tộc” … thì chúng ta hãy tìm cách để lịch sử đến gần nhân dân hơn. Điều này
xem ra liệu có còn kịp không?
No comments:
Post a Comment